ఎదుటివారి కష్టంపై వినోదమా?

డెస్క్, నవంబర్ 8 (సేనాని ప్రతినిధి) మనిషికి నవ్వడం సహజం.. ఇతరులను నవ్వించడం కూడా ఒక కళే. కానీ ఎదుటివారి బాధను చూసి నవ్వడం, వారి కన్నీళ్లను వినోదంగా మార్చుకోవడం మాత్రం మానవత్వానికే మచ్చ. నేటి సమాజంలో ఒక విచిత్రమైన పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. ఎవరికైనా ప్రమాదం జరిగినా, ఎవరైనా ఆపదలో చిక్కుకున్నా, మరొకరు కష్టాల్లో ఉన్నా ముందుగా స్పందించాల్సిన వారు కొందరు మొబైల్‌ ఫోన్లు తీసి వీడియోలు చిత్రీకరించడానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. బాధితుడిని ఆదుకోవాల్సిన సమయంలో అతడి పరిస్థితిని చిత్రీకరించి సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఒకప్పుడు ఎదుటివారికి కష్టం వస్తే చుట్టుపక్కల వారు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి సాయం చేసేవారు. ఇప్పుడు అదే కష్టం కొందరికి వినోదంగా, మరికొందరికి సామాజిక మాధ్యమాల్లో గుర్తింపు పొందే అవకాశంగా మారుతోంది. ప్రమాదంలో గాయపడిన వ్యక్తి రోడ్డుపై విలవిల్లాడుతున్నా, అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి సహాయం కోసం ఎదురుచూస్తున్నా, కుటుంబ సమస్యలతో కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటున్న వ్యక్తి కనిపించినా కొందరు వారి బాధను అర్థం చేసుకోవడానికి బదులుగా దానిని ఇతరులకు చూపించేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నారు. మనిషి చేతిలో సాంకేతికత పెరిగింది.. సమాచారాన్ని పంచుకునే వేగం పెరిగింది.. కానీ ఎదుటివారి బాధను అర్థం చేసుకునే మనసు మాత్రం తగ్గిపోతోందా అనే ప్రశ్న నేడు ప్రతి ఒక్కరినీ ఆలోచింపజేస్తోంది.
సామాజిక మాధ్యమాల విస్తరణతో ఎదుటివారి వ్యక్తిగత జీవితాలు కూడా బహిరంగ ప్రదర్శనలుగా మారుతున్నాయి. ఎవరైనా పొరపాటు చేసినా, అనుకోకుండా కిందపడినా, మాట్లాడేటప్పుడు తడబడినా, ఆర్థిక ఇబ్బందులతో అవస్థలు పడుతున్నా వెంటనే వాటిని చిత్రీకరించి ప్రచారం చేయడం కొందరికి అలవాటుగా మారింది. ఆ వీడియోలకు ఎక్కువ మంది స్పందిస్తే చాలు.. వాటిని రూపొందించినవారు తమకు గుర్తింపు వచ్చిందని సంబరపడుతున్నారు. కానీ ఆ వీడియోలో కనిపిస్తున్న వ్యక్తి మనస్థితి ఏమిటి? అతడి కుటుంబ సభ్యులు ఎంత బాధపడతారు? సమాజంలో అతడికి ఎలాంటి అవమానం ఎదురవుతుంది? అనే విషయాలను మాత్రం ఆలోచించడం లేదు. ముఖ్యంగా చిన్నారులు, వృద్ధులు, మహిళలు, దివ్యాంగులు, ఆర్థికంగా వెనుకబడినవారు ఇలాంటి చర్యల వల్ల తీవ్ర మానసిక వేదనకు గురవుతున్నారు. పేదరికంతో బాధపడుతున్న వ్యక్తికి ఆహారం అందించడం కంటే అతడు ఆకలితో ఉన్న దృశ్యాన్ని చిత్రీకరించి ప్రచారం చేయడానికే కొందరు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. సహాయం చేయాలనే ఉద్దేశంతో చిత్రీకరించిన సందర్భాలు ఉన్నప్పటికీ, బాధితుడి గౌరవం, వ్యక్తిగత గోప్యతకు భంగం కలగకుండా వ్యవహరించడం ఎంతో ముఖ్యం. ఒకరి కష్టాన్ని ప్రపంచానికి చూపించడం కంటే ఆ కష్టాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రయత్నించడం గొప్ప విషయం. ఇతరుల బాధను ప్రదర్శన వస్తువుగా మార్చే మనస్తత్వం మారకపోతే మానవ సంబంధాల్లో సున్నితత్వం మరింత కనుమరుగయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
ఇక రోడ్డు ప్రమాదాలు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, అగ్నిప్రమాదాలు, ఇతర అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఈ నిర్లక్ష్య ధోరణి మరింత ప్రమాదకరంగా మారుతోంది. ప్రమాదం జరిగిన ప్రదేశంలో బాధితుడికి తక్షణ సహాయం అందించాల్సిన సమయంలో కొందరు చుట్టూ గుమిగూడి వీడియోలు తీయడంలో నిమగ్నమవుతున్నారు. గాయపడిన వ్యక్తిని ఆసుపత్రికి తరలించేందుకు ముందుకు రాకపోవడం, అత్యవసర సేవలకు సమాచారం అందించకపోవడం విచారకరం. ఒక్కోసారి ప్రమాద దృశ్యాలను చిత్రీకరించేందుకు గుమిగూడే జనమే సహాయక చర్యలకు ఆటంకంగా మారుతున్నారు. ఒక వ్యక్తి ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు అతడి చివరి క్షణాలను చిత్రీకరించడం కాదు.. ప్రాణాలు కాపాడేందుకు ప్రయత్నించడమే మనిషిగా మన మొదటి బాధ్యత కావాలి. ప్రమాద బాధితుల చిత్రాలు, వీడియోలను వారి కుటుంబ సభ్యులకు కలిగే మానసిక వేదనను పట్టించుకోకుండా ప్రచారం చేయడం కూడా అమానవీయమే. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో పోలీసులకు, వైద్య సిబ్బందికి సహకరించడం, అంబులెన్సుకు దారి కల్పించడం, సాధ్యమైనంత వరకు సురక్షితంగా సహాయం అందించడం ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత. చట్టపరమైన పరిజ్ఞానం లేకుండా ప్రమాద బాధితులను కదిలించడం ప్రమాదకరమయ్యే సందర్భాలు కూడా ఉంటాయి. అందువల్ల అవసరమైన అత్యవసర సేవలకు సమాచారం అందించి, శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది వచ్చే వరకు సహాయక చర్యలకు ఆటంకం కలిగించకుండా ఉండాలి. మన కళ్ల ముందే ఒక ప్రాణం ప్రమాదంలో ఉన్నప్పుడు ప్రేక్షకులుగా మిగిలిపోవడం సమాజం ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాల్సిన అంశం.
మరోవైపు వినోదం పేరుతో ఇతరులను అవమానించడం కూడా ఆందోళన కలిగిస్తోంది. కొందరు వ్యక్తుల శారీరక లోపాలు, మాట్లాడే తీరు, ఆర్థిక పరిస్థితి, సామాజిక నేపథ్యం, వ్యక్తిగత సమస్యలను లక్ష్యంగా చేసుకుని హాస్య కార్యక్రమాలు, చిన్నచిన్న దృశ్యాలు రూపొందిస్తున్నారు. వాటిని చూసి కొందరు నవ్వుతున్నప్పటికీ, అందులో అవమానానికి గురవుతున్న వ్యక్తుల మనసులో ఎంతటి బాధ ఉంటుందో ఆలోచించడం లేదు. ముఖ్యంగా పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో తోటి విద్యార్థులను ఎగతాళి చేయడం, వారి అనుమతి లేకుండా చిత్రీకరించి ప్రచారం చేయడం వల్ల కొందరు చిన్నారులు, యువత తీవ్ర మానసిక ఒత్తిడికి గురవుతున్నారు. ఒకరిని నవ్వించడానికి మరొకరిని ఏడిపించాల్సిన అవసరం ఏముంది? హాస్యం అనేది ఆనందాన్ని పంచాలి కానీ అవమానాన్ని కాదు. ఎదుటివారి బలహీనతలను ఎత్తిచూపడం ప్రతిభ కాదు. వారి ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీయడం వినోదం అంతకన్నా కాదు. సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఏదైనా దృశ్యం కనిపించగానే దాని నిజానిజాలు తెలుసుకోకుండా ఎగతాళి వ్యాఖ్యలు చేయడం, ఇతరులకు పంపించడం, అవమానకరంగా స్పందించడం కూడా సమస్యను మరింత పెంచుతోంది. ఒకసారి ప్రచారంలోకి వచ్చిన వీడియో పూర్తిగా తొలగించడం కష్టమవుతుంది. అందులో కనిపించిన వ్యక్తి జీవితాంతం ఆ అవమానాన్ని ఎదుర్కోవాల్సిన పరిస్థితి రావచ్చు. అందుకే డిజిటల్‌ ప్రపంచంలోనూ మానవీయ విలువలు, బాధ్యతాయుత ప్రవర్తన తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
సమాజం అభివృద్ధి చెందుతోందని చెప్పుకోవడం అంటే కేవలం రహదారులు, భవనాలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం పెరగడం మాత్రమే కాదు. ఒక మనిషి కష్టంలో ఉన్నప్పుడు మరో మనిషి స్పందించే గుణం పెరగాలి. ఇతరుల బాధను చూసి నవ్వే సమాజం ఎంత ఆధునికంగా కనిపించినా మానవత్వంలో మాత్రం వెనుకబడినట్టే. తల్లిదండ్రులు చిన్నతనం నుంచే పిల్లలకు జాలి, దయ, సహాయం, పరస్పర గౌరవం వంటి విలువలను నేర్పించాలి. పాఠశాలల్లోనూ పుస్తక జ్ఞానంతో పాటు మానవీయ విలువలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. సామాజిక మాధ్యమాలను ఉపయోగించేవారు ఏదైనా దృశ్యాన్ని పంచుకునే ముందు అందులోని వ్యక్తుల గౌరవం, గోప్యత, భద్రత గురించి ఆలోచించాలి. బాధితులకు సహాయం చేయడం, ఆపదలో ఉన్నవారికి అండగా నిలవడం, అన్యాయానికి గురైనవారికి ధైర్యం చెప్పడం వంటి చర్యలే నిజమైన సామాజిక బాధ్యతకు నిదర్శనం. మన నవ్వు మరొకరి కన్నీటికి కారణం కాకూడదు. మన వినోదం ఎదుటివారి అవమానంగా మారకూడదు. మన చేతిలో ఉన్న మొబైల్‌ ఫోన్‌ ఒకరి బాధను ప్రపంచానికి చాటిచెప్పే సాధనంగా కాకుండా, అవసరమైనప్పుడు సహాయం అందించే మార్గంగా ఉపయోగపడాలి. ఎదుటివారి కష్టాన్ని చూసి నవ్వడం కాదు.. ఆ కష్టాన్ని చూసి మనసు కదలాలి. ఎందుకంటే ఈ రోజు బాధలో ఉన్న వ్యక్తి మరొకరు కావచ్చు.. రేపు ఆ స్థానంలో మనమూ ఉండవచ్చు. అప్పుడు మనకు కావాల్సింది ప్రేక్షకులు కాదు.. ఆపన్నహస్తం అందించే మనుషులు. సమాజంలో మానవత్వం బతికున్నంత కాలమే మనిషి మనిషిగా నిలుస్తాడు.