గ్రాట్యుటీ ఎంత వస్తుంది? లెక్కించే విధానం ఇదే!

హైదరాబాద్‌, నవంబరు 2 (సేనాని ప్రతినిధి): ఒకే సంస్థలో కొన్నేళ్లపాటు పనిచేసిన ఉద్యోగులకు ఉద్యోగం వీడే సమయంలో అందే ప్రయోజనాల్లో గ్రాట్యుటీ ముఖ్యమైనది. రాజీనామా చేసినా, పదవీ విరమణ చేసినా లేదా ఇతర కారణాలతో ఉద్యోగం ముగిసినా నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఈ మొత్తం పొందవచ్చు. అయితే ఎంతకాలం పనిచేస్తే అర్హత వస్తుంది? గ్రాట్యుటీని ఎలా లెక్కిస్తారు? పన్ను మినహాయింపు ఎంత వరకు ఉంటుంది? అనే విషయాలపై చాలామందికి స్పష్టత ఉండదు.
ఐదేళ్ల సేవ.. కొన్ని సందర్భాల్లో మినహాయింపు
సాధారణంగా గ్రాట్యుటీ చట్టం పరిధిలోకి వచ్చే ఉద్యోగులు ఒకే సంస్థలో కనీసం ఐదేళ్ల నిరంతర సేవ పూర్తి చేసిన తర్వాత గ్రాట్యుటీకి అర్హులవుతారు. అయితే ఉద్యోగి మరణించినా లేదా ప్రమాదం, అనారోగ్యం కారణంగా అంగవైకల్యం ఏర్పడినా ఐదేళ్ల సేవ నిబంధన వర్తించదు. నిర్ణీత కాలపరిమితి కోసం నియమితులైన స్థిరకాల ఉద్యోగులకు వర్తించే నిబంధనలు కూడా సాధారణ శాశ్వత ఉద్యోగులతో భిన్నంగా ఉంటాయి.
గ్రాట్యుటీని ఎలా లెక్కిస్తారు?
గ్రాట్యుటీ లెక్కింపులో ఉద్యోగి చివరిగా అందుకున్న అర్హతగల నెలవారీ వేతనం, సంస్థలో పనిచేసిన సేవా కాలం కీలకంగా ఉంటాయి. సాధారణంగా బేసిక్‌ పే, డియర్‌నెస్‌ అలవెన్స్‌ వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. వర్తించే చట్టం, ఉద్యోగి వేతన నిర్మాణం ఆధారంగా లెక్కింపు మారవచ్చు.
ఉదాహరణకు ప్రణయ్‌ అనే ఉద్యోగి ఒక సంస్థలో పదేళ్లు పనిచేశారని అనుకుందాం. ఆయన చివరి నెల అర్హతగల వేతనం రూ.30,000 అయితే, సాధారణ గ్రాట్యుటీ లెక్కింపు సూత్రం ప్రకారం 30,000ను 10తో గుణించి, వచ్చిన మొత్తాన్ని 15/26తో గుణించాలి. ఈ లెక్క ప్రకారం ఆయనకు వచ్చే గ్రాట్యుటీ సుమారు రూ.1,73,077 అవుతుంది.