మనిషికి మనిషే శత్రువవుతున్నాడా?

• – మానవత్వాన్ని మరిచిపోతున్న సమాజం
• – స్వార్థం ముందు ఓడిపోతున్న మానవ సంబంధాలు
• – తోటి మనిషి కష్టంపై స్పందన కరువు
• – ప్రేమ, ఆప్యాయతలకు దూరమవుతున్న మనుషులు

డెస్క్ నవంబర్ 6 (సేనాని ప్రతినిధి): మనిషి సంఘజీవి.. ఒకరికి ఒకరు తోడుగా ఉంటూ, కష్టసుఖాలను పంచుకుంటూ జీవించాల్సిన మనిషి నేడు తోటి మనిషినే అనుమానంతో చూస్తున్నాడు. ఒకప్పుడు పక్కింట్లో ఎవరైనా కష్టాల్లో ఉంటే తమ ఇంటి సమస్యగా భావించి అండగా నిలిచేవారు. ఎవరి ఇంట్లోనైనా శుభకార్యం జరిగితే ఊరంతా కలిసి పండుగలా జరుపుకునేవారు. ఆపద వస్తే బంధువులు, స్నేహితులు, ఇరుగుపొరుగు వారు ఒకటై సహాయం చేసేవారు. కానీ నేటి సమాజంలో ఆ పరిస్థితులు క్రమంగా కనుమరుగవుతున్నాయి. మనిషి అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ మానవత్వం ఎందుకు తగ్గిపోతోందనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. చదువు పెరిగింది.. సంపాదన పెరిగింది.. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులోకి వచ్చింది.. ప్రపంచం చేతిలోకి వచ్చింది. అయినప్పటికీ మనుషుల మధ్య ప్రేమ, ఆప్యాయతలు మాత్రం తగ్గుతున్నాయి. ఎదుటివారి బాధను చూసి స్పందించే హృదయం క్రమంగా మొద్దుబారిపోతోంది. పక్కనే ఉన్న వ్యక్తి కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నా పట్టించుకోని పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. సాయం చేయాల్సిన చోట స్వార్థం, అండగా నిలవాల్సిన చోట అసూయ, నమ్మకం కల్పించాల్సిన చోట మోసం చోటుచేసుకుంటున్నాయి. మనిషి మనిషికి అండగా ఉండాల్సిన సమాజంలో మనిషే మనిషికి ముప్పుగా మారుతున్నాడా అనే ఆందోళన కలుగుతోంది.
నేటి సమాజంలో స్వార్థం అనేక మానవ సంబంధాలను బలహీనపరుస్తోంది. డబ్బు, ఆస్తి, పదవి, హోదా కోసం సొంతవారినే దూరం చేసుకుంటున్న సంఘటనలు నిత్యం కనిపిస్తున్నాయి. చిన్న చిన్న ఆస్తి తగాదాలు పెద్ద గొడవలకు దారితీస్తున్నాయి. అన్నదమ్ముల మధ్య ఆస్తి వివాదాలు, తల్లిదండ్రులను పట్టించుకోని పిల్లలు, అవసరం ఉన్నప్పుడే పలకరించే బంధువులు, ప్రయోజనం ఉన్నంతవరకే స్నేహం చేసే వ్యక్తులు సమాజంలో పెరుగుతున్నారు. ఎదుటివారు అభివృద్ధి చెందితే అభినందించాల్సింది పోయి అసూయపడటం, వారి ఎదుగుదలకు అడ్డంకులు సృష్టించడం కొందరిలో అలవాటుగా మారుతోంది. ఇతరుల విజయాన్ని చూసి స్ఫూర్తి పొందాల్సిన చోట వారిని కిందకు లాగేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. వ్యాపారంలో పోటీ సహజమే అయినప్పటికీ ప్రత్యర్థిని దెబ్బతీయడానికి మోసాలు, కుట్రలకు పాల్పడటం ఆందోళనకరం. రాజకీయాల్లోనూ ప్రజా సమస్యల కంటే వ్యక్తిగత కక్షలు, ఆధిపత్య పోరాటాలకే ప్రాధాన్యత పెరుగుతున్న సందర్భాలు కనిపిస్తున్నాయి. కుటుంబాల్లోనూ చిన్న చిన్న అపార్థాలు పెద్ద విభేదాలుగా మారుతున్నాయి. ఒకప్పుడు కష్టాల్లో ఉన్నవారికి అప్పు ఇచ్చి ఆదుకునేవారు. నేడు సాయం అడిగితే అనుమానంగా చూసే పరిస్థితులు ఎదురవుతున్నాయి. డబ్బు మనిషి జీవితానికి అవసరమే కానీ అదే జీవితానికి ఏకైక లక్ష్యంగా మారినప్పుడు మానవ సంబంధాల విలువ తగ్గిపోతుంది. సంపాదించిన ఆస్తిని అనుభవించడానికి మనుషులు కావాలి. కానీ ఆస్తి కోసమే మనుషులను కోల్పోతే మిగిలేది ఒంటరితనమే.
సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మనిషి జీవితాన్ని ఎంతో సులభతరం చేసినప్పటికీ కొన్ని సందర్భాల్లో మానవ సంబంధాల మధ్య దూరాన్ని పెంచుతోంది. ఒకే ఇంట్లో ఉన్న కుటుంబ సభ్యులు కూడా గంటల తరబడి తమ తమ ఫోన్లలోనే మునిగిపోతున్నారు. తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు కలిసి కూర్చొని మాట్లాడుకునే సమయం తగ్గిపోతోంది. స్నేహితులు ఎదురెదురుగా కూర్చున్నా ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడకుండా తెరలకే పరిమితమవుతున్నారు. సామాజిక మాధ్యమాల్లో వందలాది మంది పరిచయస్తులు ఉన్నా కష్ట సమయంలో పలకరించే వ్యక్తి దొరకడం కష్టమవుతోంది. ఇతరుల జీవితాల్లోని ఆనందాలను చూసి తమ జీవితాలతో పోల్చుకుంటూ అసంతృప్తికి గురవుతున్నవారూ ఉన్నారు. మరోవైపు సామాజిక మాధ్యమాలను ఉపయోగించి అసత్య ప్రచారాలు, వ్యక్తిత్వ హననం, వేధింపులు, మోసాలకు పాల్పడుతున్న ఘటనలు పెరుగుతున్నాయి. ఒకరి గురించి పూర్తిగా తెలుసుకోకుండానే విమర్శలు చేయడం, నిర్ధారణ లేని సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేయడం, చిన్న విషయాలకే ద్వేషపూరిత వ్యాఖ్యలు చేయడం సాధారణమవుతోంది. మనిషి తన అభిప్రాయాన్ని చెప్పే స్వేచ్ఛను కలిగి ఉండాలి. అదే సమయంలో ఎదుటివారి గౌరవాన్ని కాపాడే బాధ్యత కూడా ఉండాలి. భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండటం తప్పు కాదు.. వాటి పేరుతో ద్వేషాన్ని పెంచడమే ప్రమాదం. సాంకేతికత మనుషులను కలిపేందుకు ఉపయోగపడాలి కానీ విడదీసేందుకు కారణం కాకూడదు. తెరపై కనిపించే వేలాది పరిచయాల కంటే పక్కన కూర్చొని మన బాధను వినే ఒక్క మనిషి విలువ ఎంతో గొప్పదనే విషయాన్ని గుర్తించాలి.
తోటి మనిషి కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు స్పందించకపోవడం కూడా మానవత్వానికి ఎదురవుతున్న పెద్ద సవాలు. రోడ్డు ప్రమాదంలో ఎవరైనా గాయపడితే వెంటనే ఆసుపత్రికి తరలించాల్సిన బాధ్యత మనందరిపై ఉన్నప్పటికీ కొందరు సహాయం చేయడానికి బదులుగా చిత్రీకరణకే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. ఆపదలో ఉన్నవారిని ఆదుకోవాల్సిన సమయంలో దూరంగా నిలబడి చూస్తున్న సంఘటనలు కలచివేస్తున్నాయి. వృద్ధులు, అనాథలు, దివ్యాంగులు, నిరుపేదలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలపై సమాజం మరింత సున్నితంగా స్పందించాల్సిన అవసరం ఉంది. మరోవైపు మహిళలపై వేధింపులు, చిన్నారులపై దాడులు, వృద్ధుల పట్ల నిర్లక్ష్యం, బలహీన వర్గాలపై దౌర్జన్యాలు మానవత్వానికి మచ్చగా నిలుస్తున్నాయి. ఎదుటివారి బాధను మన బాధగా భావించే గుణం చిన్నప్పటి నుంచే పిల్లల్లో పెంపొందించాలి. కుటుంబంలో తల్లిదండ్రులు చూపించే ప్రవర్తనే పిల్లలకు మొదటి పాఠం. పెద్దలను గౌరవించడం, అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం, ఇతరుల భావాలను అర్థం చేసుకోవడం, తప్పు చేసినప్పుడు బాధ్యత స్వీకరించడం వంటి విలువలను నేర్పించాలి. పాఠశాలల్లో కేవలం మార్కులు, ర్యాంకులకే కాకుండా మానవతా విలువలకు కూడా ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. సమాజంలో ప్రతి ఒక్కరూ ఎదుటివారిని గౌరవించడం, ఇతరుల హక్కులను గుర్తించడం, వివక్షకు దూరంగా ఉండటం అలవర్చుకోవాలి. చట్టాలు నేరాలను నియంత్రించగలవు కానీ ప్రతి మనిషిలో మానవత్వాన్ని బలవంతంగా నింపలేవు. అందుకు కుటుంబం, విద్య, సామాజిక బాధ్యత ఎంతో అవసరం.
మనిషికి మనిషే శత్రువుగా మారుతున్నాడనే ఆందోళన నుంచి బయటపడాలంటే మార్పు మరొకరిలో రావాలని ఎదురుచూడకుండా మన నుంచే ప్రారంభం కావాలి. ఎదుటివారిని గెలవడం కంటే వారితో కలిసి ముందుకు సాగడం గొప్పతనమని గుర్తించాలి. ఇతరుల విజయాన్ని చూసి అసూయపడకుండా అభినందించాలి. కష్టాల్లో ఉన్నవారికి చేతనైన సహాయం చేయాలి. కుటుంబ సభ్యులతో సమయం గడపాలి. బంధువులు, స్నేహితులు, ఇరుగుపొరుగు వారితో సత్సంబంధాలు కొనసాగించాలి. మన మాటలు ఎదుటివారిని బాధపెట్టకుండా చూసుకోవాలి. అభిప్రాయ భేదాలను శత్రుత్వంగా మార్చుకోకూడదు. డబ్బు, హోదా, ఆస్తి శాశ్వతం కావు.. కానీ మనం సంపాదించుకున్న మంచి పేరు, మనుషుల అభిమానం జీవితాంతం గుర్తుండిపోతాయి. ఒకరికి సహాయం చేయడానికి కోట్లు అవసరం లేదు. ఆపదలో ఉన్నవారిని ఓదార్చే మాట, ఆకలితో ఉన్నవారికి అందించే భోజనం, ప్రమాదంలో ఉన్నవారికి చేసే సాయం, ఒంటరిగా ఉన్నవారికి ఇచ్చే కొద్దిపాటి సమయం కూడా ఎంతో విలువైనవి. సమాజం అభివృద్ధి చెందిందని చెప్పుకోవాలంటే రహదారులు, భవనాలు, పరిశ్రమలు పెరగడమే కొలమానం కాదు. మనుషుల మధ్య ప్రేమ, నమ్మకం, సహకారం, భద్రత కూడా పెరగాలి. మనిషి మరో మనిషిని చూసి భయపడే పరిస్థితి కాకుండా నమ్మకంతో పలకరించే వాతావరణం ఏర్పడాలి. చివరకు మనతో వచ్చేది ఆస్తులు కాదు.. మనం చూపించిన ప్రేమ, చేసిన మంచి, సంపాదించుకున్న మానవ సంబంధాలే. కాబట్టి స్వార్థాన్ని వీడి మానవత్వాన్ని పంచుకుందాం. మనిషికి మనిషి శత్రువు కాకుండా ఆప్తుడిగా నిలిచే సమాజ నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు బాధ్యత నిర్వర్తిద్దాం.