యుద్ధాలకు ముగింపు ఎప్పుడో?
- ప్రపంచ శాంతికి విఘాతంగా యుద్ధాలు
- ప్రాణాలు కోల్పోతున్న అమాయక ప్రజలు
- – సైనికుల త్యాగాలకు జాతి వందనం
- – శాంతి మార్గమే మానవాళికి శ్రీరామరక్ష
డెస్క్, నవంబర్ 10 (సేనాని ప్రతినిధి): ప్రపంచ చరిత్రలో యుద్ధాలు ఎన్నో దేశాల భవిష్యత్తును మార్చాయి. రాజ్యాల విస్తరణ, భూభాగాల ఆక్రమణ, రాజకీయ ఆధిపత్యం, వనరులపై నియంత్రణ, దేశాల మధ్య పరస్పర విభేదాలు వంటి కారణాలతో జరిగిన యుద్ధాలు లక్షలాది కుటుంబాల్లో తీరని విషాదాన్ని నింపాయి. యుద్ధం ప్రారంభించడం పాలకులకు కొన్ని సందర్భాల్లో సులభంగా కనిపించినా దాని పరిణామాలను భరించాల్సి వచ్చేది మాత్రం సామాన్య ప్రజలే. సైనికులు ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి పోరాడుతుంటే వారి కుటుంబాలు అనిశ్చితి, ఆందోళన మధ్య జీవనం సాగిస్తాయి. యుద్ధరంగంలో తుపాకీ తూటాలకు బలయ్యే సైనికులతోపాటు బాంబు దాడులు, ఆకలి, వ్యాధులు, నిరాశ్రయత్వం కారణంగా వేలాది మంది పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోతుంటారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం మానవ చరిత్రలో అత్యంత భయంకరమైన ఘట్టాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. 1914లో ప్రారంభమైన ఈ యుద్ధం నాలుగేళ్లకు పైగా కొనసాగి 1918 నవంబర్ 11న యుద్ధ విరమణ ఒప్పందంతో ముగిసింది. ఈ సందర్భంగా ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 11న యుద్ధ విరమణ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తూ యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన సైనికులను, బాధితులను స్మరించుకుంటారు. యుద్ధాల వల్ల కలిగే నష్టాలను గుర్తుచేసుకుంటూ ప్రపంచ శాంతి అవసరాన్ని చాటిచెప్పడం ఈ రోజు ప్రధాన ఉద్దేశం.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం 1914 జూలైలో ప్రారంభమై 1918 నవంబర్ వరకు కొనసాగింది. యూరప్‌లోని దేశాల మధ్య రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, సైనిక కూటములు, సామ్రాజ్యవాద పోటీలు, జాతీయవాద భావాలు ఈ యుద్ధానికి ప్రధాన నేపథ్యంగా నిలిచాయి. ఆస్ట్రియా-హంగేరీ యువరాజు ఆర్చ్‌డ్యూక్ ఫ్రాంజ్ ఫెర్డినాండ్ హత్య అనంతరం నెలకొన్న పరిణామాలు యుద్ధానికి తక్షణ కారణమయ్యాయి. క్రమంగా అనేక దేశాలు ఈ పోరాటంలోకి దిగడంతో అది ప్రపంచ యుద్ధంగా మారింది. ఒకవైపు జర్మనీ, ఆస్ట్రియా-హంగేరీ తదితర దేశాలు, మరోవైపు బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, రష్యా తదితర దేశాలు పోరాటంలో పాల్గొన్నాయి. అనంతరం అమెరికా కూడా యుద్ధంలో ప్రవేశించింది. యుద్ధరంగాల్లో ఆధునిక ఆయుధాలు, భారీ ఫిరంగులు, విషవాయువులు, యంత్ర తుపాకులు వినియోగించడంతో ప్రాణనష్టం ఊహించని స్థాయికి చేరుకుంది. అనేక ప్రాంతాలు శిథిలాలుగా మారాయి. లక్షలాది మంది సైనికులు మరణించగా, కోట్లాది మంది ప్రజల జీవితాలు ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా ప్రభావితమయ్యాయి. ఆర్థిక వ్యవస్థలు కుప్పకూలాయి. వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, రవాణా వ్యవస్థలు దెబ్బతిన్నాయి. యుద్ధం ముగిసినప్పటికీ దాని గాయాలు ఎన్నో సంవత్సరాల పాటు దేశాలను వెంటాడాయి. ఈ చారిత్రక విషాదం మానవాళికి యుద్ధం వల్ల కలిగే నష్టాలను స్పష్టంగా తెలియజేసింది.
నవంబర్ 11 యుద్ధ విరమణ దినానికి ప్రత్యేక చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉంది. 1918 నవంబర్ 11న ఉదయం 11 గంటలకు జర్మనీతో కుదిరిన యుద్ధ విరమణ ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చింది. దీంతో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో ప్రధాన పోరాటాలు నిలిచిపోయాయి. ఈ సందర్భాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ అనేక దేశాల్లో స్మారక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. యుద్ధంలో మరణించిన సైనికులకు నివాళులర్పిస్తారు. సమాధుల వద్ద పుష్పగుచ్ఛాలు ఉంచి మౌనం పాటిస్తారు. ముఖ్యంగా బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్ వంటి దేశాల్లో ఈ రోజును ప్రత్యేకంగా పాటిస్తారు. కొన్ని దేశాల్లో దీనిని స్మారక దినోత్సవంగా, మరికొన్ని దేశాల్లో అనుభవజ్ఞుల దినోత్సవంగా నిర్వహిస్తారు. ఎర్రటి గసగసాల పువ్వును యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారి త్యాగానికి చిహ్నంగా ఉపయోగిస్తారు. యుద్ధరంగాల్లో ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారిని మాత్రమే కాకుండా గాయాలతో జీవితాలను కోల్పోయిన సైనికులు, యుద్ధం కారణంగా కుటుంబ సభ్యులను కోల్పోయిన ప్రజలను కూడా ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేసుకుంటారు. శాంతి కోసం ప్రాణత్యాగం చేసిన వారి జ్ఞాపకాలను భావితరాలకు అందించాలనే ఉద్దేశంతో స్మారక స్థూపాలు, మ్యూజియాలు, చారిత్రక ప్రదర్శనలు ఏర్పాటు చేస్తారు. చరిత్రను గుర్తుంచుకోవడం అంటే గతాన్ని తలుచుకోవడం మాత్రమే కాదు, అలాంటి విషాదాలు మళ్లీ పునరావృతం కాకుండా జాగ్రత్తపడటం కూడా.
ప్రపంచం ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో ఎంతో ముందుకు సాగుతున్నప్పటికీ యుద్ధాల ముప్పు మాత్రం పూర్తిగా తొలగిపోలేదు. వివిధ ప్రాంతాల్లో దేశాల మధ్య సరిహద్దు వివాదాలు, రాజకీయ విభేదాలు, మతపరమైన ఘర్షణలు, భూభాగాలపై ఆధిపత్య పోరాటాలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. ఆధునిక యుద్ధాల్లో క్షిపణులు, యుద్ధ విమానాలు, మానవ రహిత వైమానిక వాహనాలు, అత్యాధునిక ఆయుధాలు వినియోగించడం వల్ల నష్టం మరింత పెరుగుతోంది. ఒకప్పుడు యుద్ధ ప్రభావం ప్రధానంగా సరిహద్దు ప్రాంతాలకే పరిమితమయ్యేది. ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, ఇంధన సరఫరా, ఆహార భద్రత, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలపైనా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. యుద్ధాల కారణంగా లక్షలాది మంది ప్రజలు తమ ఇళ్లను వదిలి ఇతర ప్రాంతాలకు వలస వెళ్లాల్సి వస్తోంది. చిన్నారుల చదువులు మధ్యలోనే ఆగిపోతున్నాయి. ఆసుపత్రులు, పాఠశాలలు, నివాస ప్రాంతాలు దెబ్బతింటున్నాయి. మహిళలు, వృద్ధులు, చిన్నారులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. అణ్వాయుధాల ముప్పు ప్రపంచాన్ని మరింత ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. దేశాల మధ్య సమస్యలు ఉన్నప్పుడు చర్చలు, దౌత్య సంబంధాలు, అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల ద్వారా పరిష్కరించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఐక్యరాజ్యసమితి వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలు శాంతి స్థాపనకు మరింత సమర్థవంతంగా కృషి చేయాలి. ఆయుధ పోటీకి ఖర్చు చేస్తున్న నిధుల్లో కొంత భాగాన్ని విద్య, వైద్యం, పేదరిక నిర్మూలన, ప్రజా సంక్షేమానికి వినియోగిస్తే ప్రపంచానికి ఎంతో మేలు జరుగుతుంది.
యుద్ధ విరమణ దినోత్సవం మనకు అందించే ప్రధాన సందేశం శాంతి విలువను గుర్తించడం. దేశ రక్షణ కోసం ప్రాణాలను పణంగా పెట్టే సైనికుల త్యాగాలను గౌరవించడం ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత. వారి కుటుంబాలకు ప్రభుత్వం, సమాజం తగిన గౌరవం, భద్రత, ఆర్థిక భరోసా కల్పించాలి. యుద్ధంలో మరణించిన వారి కుటుంబాలు ఎదుర్కొనే బాధను కేవలం ఒకరోజు నివాళులతో మరచిపోలేం. వారి త్యాగాలను గుర్తుంచుకుంటూ సైనిక సంక్షేమానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. అదే సమయంలో దేశాల మధ్య శత్రుత్వం పెరగకుండా సంయమనం, పరస్పర గౌరవం, చర్చలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ప్రపంచంలోని ప్రతి చిన్నారికి బాంబుల శబ్దాలు కాకుండా పాఠశాల గంటలు వినిపించాలి. ప్రతి కుటుంబానికి యుద్ధ భయం కాకుండా ప్రశాంతమైన జీవనం అందాలి. దేశాల మధ్య సరిహద్దులు ఉన్నా మానవత్వానికి సరిహద్దులు ఉండకూడదు. ఒక దేశం సాధించిన విజయం మరో దేశ ప్రజల కన్నీళ్లకు కారణం కాకూడదు. గత ప్రపంచ యుద్ధాలు మిగిల్చిన విషాదం నుంచి పాఠాలు నేర్చుకుని భవిష్యత్తులో యుద్ధాలకు తావులేని ప్రపంచాన్ని నిర్మించేందుకు పాలకులు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు, ప్రజలు కలిసికట్టుగా కృషి చేయాలి. సైనికుల త్యాగాలకు నిజమైన నివాళి అంటే మరో యుద్ధం జరగకుండా శాంతి మార్గాన్ని బలోపేతం చేయడమే.